Qeveria propozon heqjen e kufirit të nënkontraktimit dhe ndryshime të kontratave publike pa tender të ri.

Kompanitë që fitojnë tendera publikë mund të mos kufizohen më në nënkontraktimin e maksimumi 50% të vlerës së kontratës. Qeveria propozon heqjen e këtij kufiri përmes projektligjit për ndryshimin e ligjit nr. 162/2020, “Për prokurimin publik”, të ndryshuar, duke parashikuar njëkohësisht rregulla të reja për modifikimin e kontratave pa tender dhe kontrollin e kompanive që përfshihen në realizimin e tyre.

Sipas legjislacionit aktual, neni 126 përcakton se pjesa e kontratës që mund t'u kalohet nënkontraktorëve nuk duhet të tejkalojë 50% të vlerës së përgjithshme. Projektligji, në nenin 56, propozon shfuqizimin e kësaj dispozite, pa vendosur një kufi tjetër në vend të saj.

Nëse miratohet, ndryshimi do t'u mundësojë operatorëve fitues të nënkontraktojnë një pjesë më të madhe të kontratës publike. Megjithatë, heqja e kufirit nuk nënkupton përjashtimin e kontraktorit kryesor nga përgjegjësitë ligjore apo eliminimin e detyrimeve për verifikimin e nënkontraktorëve.

Kontrolle të reja për kompanitë nënkontraktore

Projektligji parashikon mekanizma shtesë kontrolli për kompanitë që përfshihen në zbatimin e kontratave publike. Operatori ekonomik fitues do të duhet të njoftojë autoritetin kontraktor për ndryshimet gjatë realizimit të kontratës dhe për përfshirjen e nënkontraktorëve të rinj.

Autoritetet kontraktore do të kenë mundësi të kërkojnë informacion edhe për nënkontraktorët e kompanive të përfshira në realizimin e punimeve apo shërbimeve, duke e shtrirë kontrollin në hallkat e tjera të zinxhirit të nënkontraktimit.

Nëse një nënkontraktor rezulton se ndodhet në kushtet ligjore që kërkojnë skualifikimin nga procedurat e prokurimit publik, institucioni kontraktor duhet të kërkojë zëvendësimin e tij.

Ndryshimet e kontratave pa tender të ri, deri në 15 për qind për punët publike

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm lidhet me mundësinë e modifikimit të kontratave publike gjatë zbatimit të tyre, pa zhvilluar një procedurë të re prokurimi.

Sipas projektligjit, ndryshimi i kontratës do të lejohet pa tender të ri kur vlera e modifikimit është nën kufirin e lartë monetar dhe nuk tejkalon 10% të vlerës fillestare për kontratat e mallrave dhe shërbimeve ose 15% për kontratat e punëve publike.

Për shembull, në një kontratë punësh publike me vlerë 100 milionë lekë, kufiri prej 15% do të përfaqësonte 15 milionë lekë. Megjithatë, përdorimi i këtij mekanizmi do të lejohej vetëm nëse respektohet edhe kufiri i lartë monetar dhe kushtet e tjera të përcaktuara në ligj.

Ky parashikim nuk zëvendëson automatikisht të gjitha rregullat ekzistuese për ndryshimin e kontratave. Legjislacioni në fuqi lejon modifikime pa tender të ri në rrethana të caktuara dhe parashikon një kufi prej 20% të vlerës fillestare për kategori të veçanta ndryshimesh.

Projektligji rishikon fushën e zbatimit të këtij kufiri, ndërsa shton një mekanizëm të veçantë me pragjet 10% dhe 15%.

Në çdo rast, ndryshimet nuk duhet të cenojnë natyrën e përgjithshme të kontratës. Për të shmangur anashkalimin e rregullave të prokurimit, modifikimet e njëpasnjëshme do të vlerësohen mbi bazën e vlerës së tyre kumulative.

Kur mund të zëvendësohet kompania fituese e tenderit?

Projektligji saktëson gjithashtu rastet kur një operator tjetër ekonomik mund të zëvendësojë kompaninë që ka fituar fillimisht tenderin publik.

Zëvendësimi mund të lejohet kur kjo mundësi është parashikuar në kontratën fillestare ose kur operatori i ri është pasuesi ligjor i kompanisë fituese, si rezultat i ndryshimit të pronësisë, bashkimit, ndarjes apo falimentimit.

Megjithatë, kompania që merr përsipër kontratën duhet të përmbushë kërkesat fillestare të tenderit. Zëvendësimi nuk duhet të sjellë ndryshime të tjera thelbësore në kontratë dhe as të përdoret për shmangien e rregullave të prokurimit publik.

Projektligji shton edhe mundësinë e zgjidhjes së kontratës në rastet kur konstatohet se operatori ekonomik, në momentin e dhënies së saj, ndodhej në kushte ligjore që kërkonin skualifikimin nga tenderi.

Ndryshimet e propozuara synojnë të rishikojnë mënyrën e nënkontraktimit dhe administrimit të kontratave publike, duke zgjeruar mundësitë për përfshirjen e operatorëve të tjerë ekonomikë, por edhe duke vendosur kërkesa shtesë për kontrollin e tyre.

Dispozitat mbeten në fazën e projektligjit dhe do të mund të zbatohen vetëm pas miratimit dhe hyrjes së tyre në fuqi.

Burimi: ekofin.al